Próba pokarmowa = próba prowokacji pokarmem - jest złotym standartem rozpoznawania alergii pokarmowej wg wszystkich obowiązujących obecnie zaleceń i konsensusów światowych i krajowych.
Jest ostateczną i konieczną weryfikacją rozpoznania:
- alergii pokarmowej na dany pokarm
- tolerancji pokarmowej po diecie
Planuje się ją po ustaleniu podejrzanych produktów pokarmowych na podstawie wywiadu i testów skórnych, naskórkowych lub/i z surowicy, by potwierdzić lub wykluczyć ich rolę jako przyczyny występujących u pacjenta objawów.
Dotyczy to przede wszystkim sytuacji wątpliwych, niejasnych w wywiadzie, oraz pokarmów ważnych w diecie pacjenta i często spożywanych.
W takim przypadku konieczna jest wstępna dieta eliminacyjna i określenie warunków badania (udziału innych alergenów, przyjmowania leków), które należy ustalić z lekarzem leczącym.
Drugim wskazaniem jest sprawdzenie, czy dany uczulający pokarm, eliminowany wg zaleceń przez określony czas, nadal powoduje objawy choroby, czy też może być już spożywany i w jakich ilościach. Czas i przebieg badania ustala się z lekarzem leczącym
Próbę pokarmową powinno sie przeprowadzać pod nadzorem lekarza alergologa i wyszkolonego personelu, gdyż może ona byc potencjalnie niebezpieczna, oraz ze względu na prawidłową ocenę wyniku próby.
Taki nadzór w warunkach poradni jest konieczny przez 3-4 godzin od podania badanego pokarmu, następnie obserwacja może być prowadzona do 4 dni w domu ( pod kątem reakcji opóźnionych), wg formularza obserwacji i zaleceń lekarza.
Wykonanie:
Po przygotowaniu wg zaleceń lekarza prowadzącego diagnostykę, i uzgodnieniu terminu, pacjent zgłasza się do Ośrodka w godzinach rannych na czczo i po wstępnym badaniu przez lekarza otrzymuje badany pokarm w określonej ilości (czasami konieczne jest podawanie kolejnych wzrastających dawek stopniowo co 20 min). Pacjent pozostaje w dostosowanych do dłuższego pobytu pomieszczeniach Ośrodka i jego stan jest kontrolowany co 30 min przez personel medyczny lub lekarza.
Po 3 godzinach od prowokacji następuje badanie końcowe i ustalenie dalszych zaleceń co do diety i dalszej obserwacji domowej. Ostateczne podsumowanie próby następuje po 3-4 dniach na końcowej wizycie, na której ustala się ostateczne zalecenia dietetyczne i towarzyszące leczenie.
W wybranych przypadkach badanie to może być dodatkowo monitorowane przez oznaczanie pewnych parametrów z surowicy krwi, za zgodą pacjenta lub opiekunów.
Konieczne przygotowanie: każdorazowo uzgadniane z lekarzem prowadzącym.
WSKAZÓWKI SZCZEGÓłOWE - PRÓBA PROWOKACJI POKARMEM
- Okres eliminacji:
nie podawać........................................................................ .........................................................................................
przez okres ........................................................................
Obserwacja objawów i zapisanie w formularzu obserwacji.
Prowokacja - podać:
I dzień................godz..........pokarm...............................ilość...........
I dzień................godz..........pokarm...............................ilość...........
I dzień................godz..........pokarm...............................ilość..........
II dzień................godz...........pokarm..............................ilość.........
III dzień...............godz..........pokarm................................ilość...........
IV dzień...............godz..........pokarm................................ilość........
W razie wystąpienia wyraźnych objawów (patrz wykaz objawów w formularzu obserwacji), należy przerwać próbę i podać leki:............................................
.............................................................................................
..............................................................................................
.............................................................................................
i zapisać objawy w formularzu.
Przez cały czas próby proszę prowadzić notatki w załączonym formularzu obserwacji
Pierwsza prowokacja (śniadanie I-go dnia) odbywa się w Specjalistycznym NZOZ Alergolgia Plus
Na czczo, oraz po 1 i po 3 godzinach od posiłku z badanym pokarmem, będzie przeprowadzona obserwacja lekarska i ew. pobranie krwi do badań. Po 4 godzinach obserwacji w w/w ośrodku, należy prowadzić dalsze obserwacje w domu przez kolejne dni, zapisując je w formularzu.
FORMULARZ OBSERWACJI DOMOWEJ
|
OBJAWY
|
Czas od
Prowo-kacji
|
Opis objawów
|
Nasile-nie*
|
Czas wystąpie-nia i trwania objawów
|
|
wzdęcia
|
|
|
|
|
|
nudności
|
|
|
|
|
|
wymioty (ilość na dobę)
|
|
|
|
|
|
luźne stolce (ilość na dobę)
|
|
|
|
|
|
zaparcia (czas bez stolca)
|
|
|
|
|
|
świąd skóry
|
|
|
|
|
|
zaczerwienienie, wysypka
|
|
|
|
|
|
pokrzywka z bąblami
|
|
|
|
|
|
obrzęk (lokalizacja)
|
|
|
|
|
|
wyprysk (lokalizacja)
|
|
|
|
|
|
kichanie
|
|
|
|
|
|
katar wodnisty
|
|
|
|
|
|
zapchany nos
|
|
|
|
|
|
chrząkanie
|
|
|
|
|
|
suchy kaszel
|
|
|
|
|
|
duszność wdechowa
|
|
|
|
|
|
duszność wydechowa
|
|
|
|
|
|
świszczący, ciężki oddech
|
|
|
|
|
|
ß PEEF o 20 %
|
|
|
|
|
|
zaczerwienienie oczu,
|
|
|
|
|
|
łzawienie
|
|
|
|
|
|
ból głowy
|
|
|
|
|
|
pobudzenie, rozdrażnienie
|
|
|
|
|
|
osłabienie, pokładanie się
|
|
|
|
|
|
bóle kończyn
|
|
|
|
|
|
INNE
|
|
|
|
|
Nasilenie objawów: + słabo zaznaczony (wątpliwy)
++ objaw wyraźny, baz wątpliwości
+++ objaw silnie wyrażony, podano leki wg zaleceń
++++ objawy uogólnione, wymagające interwencji lekarza.
|
